การจัดทำแผนงานวิจัยของมูลนิธิโครงการหลวงเพื่อต้องการให้บุคลากรของมูลนิธิฯ และส่วนราชการต่างๆ ที่มาช่วยเหลือสนับสนุนงานของมูลนิธิฯ สามารถมองเห็นนโยบาย และทิศทางของภารกิจด้านงานวิจัยของมูลนิธิฯ ในแนวทางเดียวกัน อันจะทำให้เกิดการประสานการทำงานที่เป็นประโยชน์อย่างแท้จริง สามารถกำหนดส่วนที่แต่ละฝ่ายต้องรับผิดชอบอย่างชัดเจน ลดการทำงานที่ซ้ำซ้อน เพิ่มการทำงานร่วมกัน สอดคล้องกันเพื่อให้ได้งานที่มีประสิทธิภาพ ให้ประสิทธิผลตอบสนองต่อนโยบายของมูลนิธิฯ และความต้องการของประเทศ สมดังประราชปณิธานที่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงวางไว้ตั้งแต่เมื่อ 40 กว่าปีที่ผ่านมา

 

ประกอบด้วย 5 แผนยุทศาสตร์งานวิจัย ได้แก่

1. แผนงานวิจัยการเพิ่มประสิทธิภาพและคุณภาพการผลิตที่คำนึงถึงภูมิสังคมและแข่งขันได้

2. แผนงานวิจัยการสร้างระบบงานด้านการตลาดอย่างมีประสิทธิภาพ

3. แผนงานวิจัยการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

4. แผนงานวิจัยการพัฒนาคนและชุมชนสู่สังคมของการเรียนรู้และการพึ่งพาตนเอง

5. แผนงานวิจัยด้านการบริหารจัดการองค์กรแบบบูรณาการ

 


 

 

 

ประกอบด้วย 5 แผนยุทศาสตร์งานวิจัย ได้แก่

1. แผนงานวิจัยและพัฒนาเพื่อเพิ่มผลิตภาพ

2. แผนงานวิจัยด้านการตลาด

3. แผนงานวิจัยด้านการอนุรักษ์ ฟื้นฟู และการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ

4. แผนงานวิจัยด้านชุมชนและการพัฒนาสังคม

5. แผนงานวิจัยด้านการบริหารจัดการงานวิจัยและระบบข้อมูลสารสนเทศ

โดยผลการดำเนินงานวิจัยสำคัญๆ สรุปได้คือ

         งานวิจัยและพัฒนาเพื่อเพิ่มผลิตภาพการผลิตทั้งพืชและสัตว์  ได้เแก่ การพัฒนาคุณภาพการผลิตภายใต้การวิจัยและพัฒนาด้านการปรับปรุงพันธุ์ ทดสอบและคัดเลือกสายพันธุ์ให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมบนพื้นที่สูง การปรับปรุงเทคนิคและเทคโนโลยีการผลิต ทั้งในพืชผัก ไม้ดอก ไม้ผล พืชไร่ พืชเครื่องดื่ม ตลอดจนการศึกษาความเป็นไปได้ในการผลิตปศุสัตว์และสัตว์น้ำบนพื้นที่สูง ได้แก่ ไก่เบรสฝรั่งเศส นกกระทาทุ่ง ไก่ฟ้าคอแหวน ปลาสเตอร์เจี่ยน และปูขน

        งานวิจัยการตลาดและเศรษฐกิจ ได้แก่ การวิจัยด้านการวิเคราะห์ต้นทุนและผลตอบแทนในพืชผัก ผลิตภัณฑ์โครงการปุ๋ยอินทรีย์ และไฮโดรโพนิกส์ ตลอดจนการศึกษาพฤติกรรมผู้บริโภคและภาพลักษณ์ตราสินค้าโครงการหลวง เพื่อทราบความต้องการของผู้บริโภคที่มีต่อสินค้าโครงการหลวง

        งานวิจัยด้านการอนุรักษ์ ฟื้นฟู และการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ ได้แก่ งานวิจัยด้านการฟื้นฟูทรัพยากรดินโดยการผลิตปุ๋ยหมักมูลไส้เดือนดินจากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรและวัสดุอินทรีย์จากชุมชน การศึกษาสภาวะธาตุอาหารพืชและปัจจัยทางดินเพื่อการฟื้นฟูทรัพยากรดินและการใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างยั่งยืนในพื้นที่เกษตรกรรม สำหรับด้านทรัพยากรป่าไม้มีงานวิจัยด้านการเร่งการฟื้นตัวตามธรรมชาติของป่าเสื่อมโทรมและการฟื้นฟูป่าเพื่อการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ การประเมินคุณภาพของไม้และการพัฒนาการใช้ประโยชน์ไม้โตเร็ว ตลอดจนการศึกษาผลของการตัดขยายระยะต่อสมบัติของดินและการกระจายของไม้พื้นล่างในสวนป่าไม้ต่างถิ่นบนพื้นที่โครงการหลวง

       งานวิจัยด้านสังคม ชุมชน การศึกษา และสาธารณสุข ดำเนินงานวิจัยโดยเน้นคนเป็นศูนย์กลาง ได้แก่ ผลการศึกษาและพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนเพื่อเสริมสร้างและจัดการปัญหาทั้งการประกอบอาชีพเกษตรกรรมบนพื้นที่สูง การดูแลสุขภาพ และการรวมกลุ่มเพื่อดำเนินกิจกรรมของชุมชน เช่น กลุ่มสหกรณ์ออมทรัพย์ รวมถึงศึกษาการเปลี่ยนแปลงในพฤติกรรม วิถีชีวิต การใช้ภูมิปัญญาและองค์ความรู้ของชุมชนบนพื้นที่สูง

       สำหรับงานวิจัยการบริหารจัดการงานวิจัยและระบบข้อมูลสารสนเทศ ได้แก่ การพัฒนาระบบฐานข้อมูล ซึ่งถือเป็นข้อมูลตั้งต้นใช้ในการวิเคราะห์เพื่อการพัฒนางานต่อยอด ตลอดจนงานวิจัยด้านการบริหารจัดการงานวิจัยแบบบูรณาการ โดยที่ผ่านมาได้รูปแบบการทำงานร่วมกันตลอด Supply Chain ภายใต้ความสำเร็จบนเป้าหมายเดียวกัน

      นอกจากนี้ยังมีงานวิจัยด้านการประยุกต์ใช้โปรแกรมการตัดสินใจเพื่อกำหนดการใช้ประโยชน์ที่ดินบริเวณศูนย์พัฒนาโครงการหลวง โดยเป็นการศึกษาแบบ สหวิทยาการทั้งงานด้านเศรษฐกิจ ทรัพยากร และชุมชน ผ่านสมการทางคณิตศาสตร์และสรุปผลในลักษณะของแบบจำลองทำให้เห็นภาพผลลัพธ์ชัดเจนยิ่งขึ้น


 

ประกอบด้วย 5 แผนยุทธศาสตร์งานวิจัย ได้แก่

          1. แผนงานวิจัยการเพิ่มประสิทธิภาพและคุณภาพการผลิตพืชให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่

          2. แผนงานวิจัยการผลิตสัตว์และประมงให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่

          3. แผนงานวิจัยต้นทุนการผลิตและการตลาด

          4. แผนงานวิจัยการอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติ ดิน น้ำ ป่าไม้

          5. แผนงานวิจัยสังคม การศึกษา สาธารณสุขและวัฒนธรรมของชนเผ่า

โดยมีผลการวิจัยสำคัญ ดังนี้

     งานวิจัยด้านการผลิต เน้นงานวิจัยที่สามารถแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นในปัจจุบันของระบบการผลิตการเกษตรทั้ง พืชผัก ผลไม้ ไม้ดอก พืชไร่ พืชสมุนไพร พืชเครื่องดื่ม ประมงและปศุสัตว์ มีการวิจัยเพื่อการปรับปรุงพันธุ์เพื่อให้เหมาะสมกับพื้นที่ พันธุ์ที่ได้มีความหลากหลายตามความต้องการของตลาด ได้รูปแบบของการพัฒนาเทคโนโลยีสำหรับที่สูงให้อยู่ในระดับที่เกษตรกรยอมรับและสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ต่อเนื่อง นอกจากนี้ยังมีงานวิจัยที่ช่วยในการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและการสร้างมาตรฐานคุณภาพของผลผลิต งานวิจัยด้านการตลาด ได้ผลงานวิจัยในเรื่องการศึกษาพฤติกรรมและทัศนคติของผู้บริโภคต่อสินค้าในร้านดอยคำสาขาต่างๆ ลักษณะความชอบและพฤติกรรมของผู้บริโภคในการเลือกซื้อผัก ผลไม้ และผลิตภัณฑ์แปรรูป รวมทั้งการวิเคราะห์เพื่อวางแผนกลยุทธ์การตลาด ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการดำเนินงานด้านการตลาดของมูลนิธิฯ ต่อไป งานวิจัยด้านป่าไม้และทรัพยากรธรรมชาติ ได้ผลงานที่นำไปใช้ด้านการอนุรักษ์ ฟื้นฟูพื้นที่ป่าเสื่อมโทรมและการจัดการสวนป่า การใช้ประโยชน์อย่างเหมาะสมทั้งทางตรงและทางอ้อมของป่า การสร้างจิตสำนึกด้านมีส่วนร่วมของชุมชนกับการอนุรักษ์ ฟื้นฟู และการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ งานวิจัยด้านชุมชนและการพัฒนาสังคม ถือเป็นการทำงานวิจัยในระดับเริ่มต้นของการสร้างจิตสำนึกในการพึ่งพาตนเอง การตระหนักในการเป็นคนไทยที่ต้องมีส่วนร่วมในการพัฒนาที่สูงอย่างยั่งยืน ด้วยการให้ชุมชนเข้ามีส่วนร่วมอนุรักษ์ ฟื้นฟู ทรัพยากรธรรมชาติบนที่สูง