เฮมพ์ (Hemp) หรือกัญชง มีชื่อวิทยาศาสตร์คือ Cannabis sativa L. เป็นพืชอีกชนิดหนึ่งที่มีการใช้ประโยชน์ได้อย่างแพร่หลาย เช่น การใช้ประโยชน์จากเส้นใย จากเมล็ด แกนของลำต้น และการใช้ประโยชน์ทางเภสัช เป็นต้น (Ranalli, 1999) โดยเฉพาะการนำเส้นใยมาทอเป็นเสื้อผ้า กระเป๋า รองเท้า และอื่นๆ ซึ่งกำลังเป็นสินค้าที่นิยมของผู้บริโภคกลุ่มอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เนื่องจากเป็นเส้นใยที่มาจากธรรมชาติ ในประเทศไทยนั้น ผ้าใยเฮมพ์มีความเกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมประจำชนเผ่าม้ง (Hmong) มีการนำมาทอเป็นชุดประจำชนเผ่ามาอย่างยาวนานและสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น (Sengloung et al., 2009) เฮมพ์เป็นพืชที่จัดอยู่ในกลุ่มเดียวกับกัญชา แต่มีปริมาณสาร ∆9-tetrahydrocannabinol (THC) ต่ำกว่า 0.3% (w/w) และมีปริมาณสาร Cannabidiol (CBD) สูงกว่า 0.5% (w/w) จากรายงานของ de Meijer et al. (2003) และ Mandolino et al. (2003) พบว่าลักษณะของปริมาณสาร THC และ CBD ถูกควบคุมด้วยยีนเพียงคู่เดียวและแสดงออกแบบข่มร่วมกัน (codominance) การปรับปรุงพันธุ์เฮมพ์โดยวิธีการคัดเลือกรวม (mass selection method) ได้รายงานโดย Hennink (1994) เนื่องจากพันธุ์เฮมพ์ที่ปลูกในประเทศไทยเป็นพืชผสมข้ามกลุ่มที่มีการแยกเพศผู้กับเพศเมียอยู่บนคนละต้น (dioecious plant) มูลนิธิโครงการหลวง จึงได้เริ่มทำการศึกษาวิจัยปรับปรุงพันธุ์เฮมพ์โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้มีปริมาณสาร THC ลดลงต่ำกว่า 0.3% (w/w) และมีปริมาณสาร CBD เพิ่มขึ้นสูงกว่า 0.5% (w/w)โดยการปรับปรุงประชากร (population improvement) ใช้วิธีการคัดเลือกรวม ในช่วงปี พ.ศ. 2551-2553 เพื่อผลิตเมล็ดพันธุ์สำหรับส่งเสริมให้เกษตรกรได้เพาะปลูกเป็นพืชเศรษฐกิจบนพื้นที่สูง จากการปรับปรุงพันธุ์ของมูลนิธิโครงการหลวง พบว่า เฮมพ์พันธุ์ V50 แม่สาใหม่ ห้วยหอย และปางอุ๋ง มีปริมาณสาร THC ลดลงจนมีค่าต่ำกว่า 0.3% และปริมาณสาร CBD มีค่าเพิ่มขึ้นจนมีค่ามากกว่า 0.5% เมื่อจำนวนชั่วของการคัดเลือกเพิ่มขึ้น การปรับปรุงพันธุ์เฮมพ์โดยวิธีการคัดเลือกรวมจึงเป็นวิธีหนึ่งที่มีประสิทธิภาพในการลดปริมาณสาร THC ให้ต่ำลง และเพิ่มปริมาณสาร CBD ให้สูงขึ้น
 
เอกสารอ้างอิง
De Meijer, E.P.M., M. Bagatta, A. Carboni, P. Crucitti, V.M.C. Moliterni, P. Ranalli and G. Mandolino. 2003. The inheritance
        of chemical phenotype in Cannabis sativa L. Genetics 163: 335-346.
Hennink, S. 1994. Optimisation of breeding for agronomic traits in fiber hemp (Cannabis  sativa L.) by study of
        parent-offspring relationships. Euphytica 78: 69-76.
Mandolino, G., M. Bagatta, A. Carboni, P. Ranalli and E. de Meijer. 2003. Qualitative and quantitative aspects of the
        inheritance of chemical phenotype in Cannabis. Journal of Industrial Hemp 8(2): 51-72.
Ranalli, P. 1999. Advances in hemp research. Food Products Press (Haworth Press), London. 272 p.
Sengloung, T., L. Kaveeta and W. Nanakorn. 2009. Effect of sowing date on growth and development of Thai hemp
        (Cannabis sativa L.). Kasetsart J. (Nat. Sci.) 43: 423-431.