ดาราอั้ง (Dara-ang) หรือ ปะหล่อง

 

 

 

ความเป็นมา

ปะหล่องเป็นชนเผ่าที่อพยพมาจากพม่า เนื่องจากสถานการณ์ การสู้รบในพม่า เข้าสู่ไทยเมื่อประมาณปี ๒๕๑๑ เรียกตัวเองว่า " ดาระอั้ง" คำว่า "ปะหล่อง" หรือ ปะลวง เป็นภาษาไทใหญ่บางกลุ่มก็เรียก "คุณลอย" ซึ่งมีความหมายว่า คนดอย หรือคนภูเขา ปี ๒๕๒๗ ชาวปะหล่องกลุ่มหนึ่ง ได้อพยพเข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภาร พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ฯ ทรงโปรดเกล้าให้อาศัยบริเวณบ้านนอแล ซึ่งเป็นหมู่บ้านใกล้กับพื้นที่รับผิดชอบของสถานีเกษตรหลวงอ่างขาง อ.ฝาง จ.เชียงใหม่

 

ภาษา

ชาวปะหล่องมีภาษาพูดเป็นของตนเอง จัดอยู่ในกลุ่มภาษาปะหล่อง - วะ แต่โดยทั่วไปชาวปะหล่องสามารถพูดภาษาฉานและไทใหญ่ ในการติดต่อกับคนต่างเผ่าได้

ลักษณะบ้านเรือน

ชาวปะหล่อง จะปลูกบ้านแบบยกพื้น ความสูงประมาณ 1-3 เมตร ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความลาดชันของไหล่เขา ก่อสร้างด้วย เสาไม้ พื้นและฝาใช้ฟากไม้ไผ่หลังคามุงหญ้าคา มีห้องนอน มีเตาไฟอยู่กลางห้อง และหิ้งพระ

 



 

 

การแต่งกาย

ผู้หญิง สวมเสื้อสีดำ น้ำเงิน หรือเขียว เอวลอย ผ่าหน้า แขนกระบอก ตกแต่งด้วยแถบผ้าสีแดงประดับเสื้อผ้าด้วยลูกปัดหลากสี ผ้าซิ่นสีแดงสลับลายริ้วขาวเล็กๆ ขวาง ลำตัว ยาวกรอมเท้า โพกศีรษะด้วยผ้าผืนยาว ปัจจุบันนิยมใช้ผ้าขนหนู ลักษณะที่โดดเด่น คือการสวมเอวด้วยวงหวาย บางคนก็ใช้โลหะสีเงินตัดเป็นแถบยาวตอกลาย แล้วขดเป็นวง สวมใส่ปนกัน เรียกว่า "หน่องว่อง" ปัจจุบันพบเพียงนุ่งกางเกงสะดอสีน้ำเงิน สวมเสื้อเชิ้ตสีขาว หรือสีสดใส โพกศรีษะด้วยผ้าขาว ลักษณะที่โดดเด่น ได้แก่การแกะฟัน และฝังด้วยทองหรือพลอยสีต่าง ๆ

 

วัฒนธรรม และประเพณี

พิธีแต่งงาน ชาวปะหล่อง ไม่นิยมแต่งานกับคนต่างเผ่า หนุ่มสาวจะพบกันในช่วงเทศกาล หรือพิธีทำบุญ ชายหนุ่มจะเกี้ยวพาราสีหญิงสาวด้วยการ เป่าปี่ ( เว่อ) หรือ ดีดซึง ( ติ๊ง) พิธีแต่งงานจะมีการเลี้ยงผีเรือนผีปู่ ย่า ตา ยาย ในวันมัดมือและหลังจากนั้น ก็จะพากันไป ทำบุญที่วัดตามพิธีกรรมทางศาสนา

ประเพณีทำบุญ ชาวบ้านจะพากันไปทำบุญตักบาตรที่วัด และเฉลิมฉลองเมื่อถึงวันสำคัญทางศาสนา เช่น วันเข้าพรรษา วันออกพรรษา วันอาสาหบูชา วันวิสาขบูชา วันปีใหม่ และวันสงกรานต์ ซึ่งนอกจากตักบาตรด้วยข้าว อาหาร ดอกไม้ใส่ขันดอก แล้วยังมีการฟ้อนรำ ร้องเพลง บรรเลงฆ้อง กลอง ฉิ่งฉาบ ทั้งที่วัดและลานหมู่บ้านด้วย พ่อแม่ชาวปะหล่องยึดถือธรรมเนียมปฏิบัติเช่นเดียวกับชาวพุทธโดยทั่วไป คือ การสนับสนุนให้ลูกชายบวชเณรเพื่อเล่าเรียนธรรมะ และบวชพระ เพื่อแผ่ส่วนบุญส่วนกุศลให้แก่บิดามารดา

 

ศาสนา ความเชื่อ พิธีกรรม

ชาวปะหล่องมีความเชื่อเรื่องวิญญาณ ควบคู่ไปกับการนับถือศาสนาพุทธ ชาวปะหล่องได้ชื่อว่า เป็นกลุ่มที่ยึดถือ คติธรรม คำสอนของพระพุทะเจ้าอย่างเคร่งครัด วิถีชีวิตชาวบ้านอยู่กันอย่างสุขธรรม ปราศจากอบายมุข มีประเพณีพื้นบ้านที่เกี่ยวพันกับพระพุทธศาสนา อย่างแน่นแฟ้นทุกหมู่บ้านจะมีวัดเป็นศูนย์กลาง

 

การรักษาอาการเจ็บป่วย

ในหมู่บ้านจะมี “สล่า” ซึ่งเป็นผู้มีความรู้เรื่องการรักษาอาการจ็บป่วยแบบพื้นบ้าน โดยการทำพิธีเซ่นสรวงบูชา การใช้ยาสมุนไพร การทำนายทายทักเหตุการณ์ต่าง ๆ ได้ เป็นผู้ตั้งชื่อเด็กเกิดใหม่เพื่อความเป็นมงคล และทำหน้าที่ปลุกเสกเครื่องลางของขลังเป่ามนต์คาถาเพื่อให้ได้ผลทางการป้องกันตัว หรือทำเสน่ห์มหานิยมด้วย

 

 

 

ชนเผ่าปะหล่องที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ปฏิบัติงาน โครงการหลวง

ได้แก่ - สถานีเกษตรหลวงอ่างขาง อ.ฝาง จ.เชียงใหม่