การกำเนิดฝ่ายตลาด

นอกจากจะนำเอาผลงานวิจัย มาขยายผลให้เกษตรกร ชาวเขาปฏิบัติเป็นการค้า อย่างได้ผลแล้วโครงการฯ ยังได้ดูแลเรื่องการขายพืชผล ให้อีกด้วย ทั้งนี้เพราะในระยะเริ่มแรก ชาวเขาไม่มีความสามารถที่ จะขยายผลิตผลของตน อย่างมีประสิทธิภาพได้ นอกจากนั้นถนนหนทาง ที่จะลำเลียงพืชผลสู่ตลาดก็อยู่ ในสภาพทุรกันดารเป็น อย่างยิ่ง บางแห่งต้อง ใช้คนแบกหาม หรือใช้ม้าต่าง ๆ ก่อนที่จะมาถึงศูนย์ฯ ซึ่งเป็นที่รวบรวมผลผลิต การที่ชาวเขาจะนำพืชผล ไปขายเองในเมือง จึงเป็น เรื่องที่ทำได้ยากยิ่ง
ในระยะแรกโครงการฯ ได้อาศัยเอกชนเป็นผู้จัดการจำหน่าย แต่ในที่สุดก็ได้พบว่าวิธีการนั้น ไม่ค่อยจะได้ผล เมื่อปี พ.ศ. 2526 โครงการฯ จึงได้ขอความร่วมมือมายัง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เพื่อขอใช้ที่ดินในบริเวณแปลง 1 ของภาควิชาพืชสวน คณะเกษตร เพื่อก่อตั้งหน่วยตลาดของ โครงการฯ ขึ้น ซึ่งทางมหาวิทยาลัย ก็ได้ให้ความอนุเคราะห์ เป็นอย่างดีเช่นเคยหน่วยตลาดของ โครงการฯ จึงเกิดขึ้นมาภายใต้ การควบคุมดูแลของงานเกษตรที่สูง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และภายในเวลาเพียงประมาณ 28 เดือน งานด้านการตลาดนี้ก็ได้ประสบผลสำเร็จเป็นที่น่าพอใจ
ในปี พ.ศ. 2528 ได้นำผลิตผลออกสู่ตลาด สำคัญต่าง ๆ เช่น ซุปเปอร์มาเก็ต โรงแรม ร้านอาหาร ตลอดจนหน่วยงานต่าง ๆ ของราชการ ธนาคาร ฯลฯ นอกจากนั้นยังได้พยายามทำการ จำหน่ายผลิตผลต่าง เป็นรายการพิเศษอยู่เสมอ เช่น การออกร้านตามห้างสรรพสินค้า การออกร้านในงานต่าง ๆ ประจำปี เป็นต้น ผู้ที่ควบคุมอยู่อย่างใกล้ชิดคือ นายสืบศักดิ์ นวจินดา ภาควิชาพืชสวน คณะเกษตร และผู้ที่ให้คำแนะนำอยู่เสมอก็คือ รศ.ดร.อภิสิทธิ์ อิสริยานุกูล คณะเศรษฐศาสตร์
นอกจากนั้นคณะทำงานทางด้าน กิจกรรมหลังการเก็บเกี่ยว และอาจารย์ที่เกี่ยวข้องอีกหลายท่านก็ได้ ให้ความช่วยเหลืออยู่เสมอ เพื่อให้ผลิตผลของโครงการฯ ซึ่งจำหน่ายภายใต้ชื่อ “ดอยคำ” มีคุณภาพดีขึ้นให้เป็น ที่เชื่อถือแก่ผู้บริโภคมากยิ่งขึ้น ในขณะนี้การตลาดของโครงการฯ ได้ก้าวหน้าไปมากถึงขนาดที่ มีความสามารถในการจัด การส่งออกได้บ้างแล้ว เช่น สตรอเบอรี และผักสด ซึ่งส่งไปยังสิงคโปร์ และญี่ปุ่น และไม้ดอกไม้ประดับแห้ง ส่งไปยังสาธารณรัฐจีน เป็นต้น

ในการรวบรวมผลผลิต และขนส่งผลผลิตไปสู่ ตลาดที่เชียงใหม่ และกรุงเทพฯ นั้น โครงการฯ ได้เริ่มงานการจัดการหลัง การเก็บเกี่ยวขึ้น ซึ่งถือว่า เป็นงานที่สำคัญมาก พืชผลแต่ละชนิดต้องผ่านการวิจัย อย่างถี่ถ้วน ว่าจะต้องได้รับการจัดการ อย่างไรจึงจะสูญเสียน้อยที่สุด ในระหว่างที่เก็บเกี่ยวแล้วไปจนถึงการวางขายในท้องตลาด นอกจากนั้นยังได้ทำการทดลอง เรื่องวัสดุ และภาชนะ บรรจุพืชผลต่าง ๆ สำหรับการขนส่ง และสำหรับการจำหน่ายอีกด้วย มีการพัฒนางานด้านคัดบรรจุ และผลิตภัณฑ์อันได้แก่ ผัก ดอกไม้ ผลิตภัณฑ์แห้ง และเครื่องกระป๋อง ซึ่งนับวันจะทวีมากขึ้นตามลำดับ ด้วยการให้มีการตรวจ สอบคุณภาพผลิตผลแต่ละชนิดตาม หลักวิชาการให้เป็นมาตรฐานสากล มากขึ้นโดยใช้พื้นฐานการกำหนดมาตรฐานของ Codex ซึ่งเป็นมาตรฐานเป็นที่ยอมรับกันทั่วโลก ปัจจุบันแบ่งเป็น 2 งาน คือ งานคัดบรรจุ และงานวิทยาการหลังการเก็บเกี่ยว ทำหน้าที่วิจัยผลผลิตเพื่อการส่งออก ให้มีคุณภาพทัดเทียมต่างประเทศ มีรถห้องเย็นควบคุมคุณภาพของ ผลผลิตให้ดีอยู่เสมอมีสถานที่ทำงาน ถาวรแล้วในบริเวณมหาวิทยาลัย เชียงใหม่

การเผยแพร่ผลงานและผลิตภัณฑ์ โครงการฯ ยังมีอีกวิธีหนึ่ง คือ การ เปิดร้านค้าจำหน่ายผลิตภัณฑ์ ของโครงการ ในกรุงเทพมหานครเรียกชื่อว่า “ร้าน ศาลาโครงการหลวง” ปัจจุบันมีอยู่ 4 แห่ง คือ ที่ตลาด อ.ต.ก. ที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน ที่ศูนย์การค้าดิโอลด์สยาม วังบูรพา และที่การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค ส่วนที่จังหวัดเชียงใหม่ เรียกชื่อว่า “ร้าน ดอยคำโครงการหลวง” ปัจจุบันมี 3 แห่ง คือ ที่สนามบินเชียงใหม่ ที่เชียงอินทร์พลาซ่า และที่บริเวณคณะเกษตร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ อีกประการหนึ่งที่มีผู้นิยมกันมากก็คือ การเปิดให้ชมสถานที่ของโครงการฯ ซึ่งเป็นที่ปฏิบัติงานจริงของสถานีวิจัย และศูนย์ส่งเสริม สถานที่ที่เปิดให้เข้าชมได้ คือ สถานีเกษตรหลวงอ่างขาง อ.ฝาง จ.เชียงใหม่ สถานีวิจัยโครงการหลวงอินทนนท์ อ.จอมทอง จ.เชียงใหม่ ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงหนองหอย อ.แม่ริน จ.เชียงใหม่ ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยลึก อ.เชียงดาว จ.เชียงใหม่ และสวนกุหลาบโครงการหลวงห้วยผักไผ่ อ.หางดง จ.เชียงใหม่

Copyright ฉ1996 Kanchanapisek Network Webmaster. All rights reserved.
Reproduction of the information contained in this web site without permission is prohibited.